راهكارهاي نيل به چابكي در سازمان

دولت مدلي، مهشيد

واژه‌ي چابك (Nimble) توصيف‌گر سرعت و قدرت پاسخ‌گويي هنگام مواجهه با رويدادهاي داخلي و خارجي سازمان است. سازمان چابك براي درك و پيش‌بيني تغييرات محيط كسب و كار طراحي شده و در اين راستا به ساختاربندي خود مي‌پردازد. از عوامل اساسي كه باعث ايجاد و ارتقاي چابكي سازمان است مي‌توان آگاهي، انعطاف‌پذيري و بهره‌وري را نام برد. توليد چابك راهي براي تغيير روش توليد، طراحي و ايجاد مديريت و بازاريابي سازمان‌هاي بزرگ و كوچك است. در توليد چابك كه يك تغيير اجتماعي محسوب مي‌شود، سازمان‌ها از منبع سازماني بيروني استفاده مي‌كنند. با توجه به عناصر كليدي ارتقاي بهره‌وري، توليد چابك براي توليد پيش‌رفته كاملا" مطلوب است.

**

ابعاد توليد چابك عبارت‌اند از:

1. استراتژي‌ها (مديريت زنجيره‌ي عرضه و مهندسي هم‌زمان)

2. تكنولوژي‌ها (سخت‌افزارها و نرم‌افزارهاي مناسب براي تغييرات)

3. سيستم‌ها (با هدف به حداقل رسانيدن تغييرات طراحي و فعاليت‌هاي بدون ارزش افزوده)

4. نيروي انساني (چگونگي مديريت و ايجاد انگيزش در نيروي انساني)

**

از ابزارهاي لازم براي تحقق چابكي توليد، مي‌توان به اين موارد اشاره كرد:

- فرهنگ سازماني

- ساختار سازماني

- تكنولوژي فناوري اطلاعات

- افراد

- كيفيت منابع انساني

- سبك رهبري

**

دلايل نياز سازمان‌ها به تشكيل سازمان چابك عبارت‌اند از:

- كوتاه‌مدت بودن فرصت‌هاي بازار

- ارائه‌ي سريع يك محصول جديد به بازار

- غيرقابل‌پيش‌بيني بودن تغييرات مداوم در سطح بازار

- ادغام قابليت‌هاي محوري شركت‌هاي مستقل براي بهره‌گيري از فرصت‌هاي فوري

**

از ويژگي‌هاي اين سازمان‌ها مي‌توان به موارد ذيل اشاره كرد:

- مبتني بر اطلاعات

- تمركز فعاليت‌ها بر شايستگي‌ها

- انعطاف‌پذيري

- حذف هزينه‌هاي سربار

- خلّاق

- همراه با ساختارهاي مجازي

- فقدان سلسله مراتب

- تمركز روي قابليت‌هاي كليدي

- ضرورت وجود اعتماد بين شركت‌هاي همكار

**

سازمان مجازي نمونه كامل يك سازمان چابك است. اهداف سازمان‌هاي مجازي (چابك) عبارت‌اند از:

- بهره‌برداري بموقع از انواع منابع براي ارتقاي كيفيت و افزايش ارزش محصول

- بكارگيري همه‌ي نيروي كار متخصص

- ايجاد نظارت دروني

**

اجراي اين نوع از سازمان‌ها داراي مراحلي است كه از ساختاربندي مجدد فرايندهاي سازمان شروع شده و به تطابق بين فرايندها و ساختار كاري پايان مي‌پذيرد.

**

و در انتها اين‌كه با توجه به تغييرات سريع تكنولوژيكي و كاري در دنياي رقابتي امروز، نياز به شكل‌گيري سازمان‌هاي چابك و در سطح بالاتر، سازمان‌هاي مجازي به خوبي احساس مي‌شود. در راستاي اين رقابت تنگاتنگ، سازمان اطلاعاتي بايد بتواند نيروهاي داخلي و خارجي خود را در جهت چابكي طراحي كند.

سازمان چابك؛ سازمان مجازي

مجله وب، شماره 72 خرداد ماه 1385