پايايي(reliability) با اين امر سر و كار دارد كه ابزار اندازه‌گيري در شرايط يكسان تا چه اندازه نتايج يكساني به دست مي‌دهد. به عبارت ديگر، «همبستگي ميان يك مجموعه از نمرات و مجموعه ديگري از نمرات در يك آزمون معادل كه به صورت مستقل بر يك گروه آزمودني به دست آمده است» چقدر است.

به بيان ديگر اگر ابزار اندازه‌گيري را در يك فاصله زماني كوتاه چندين بار به يك گروه واحدي از افراد بدهيم نتايج حاصل نزديك به هم باشد. براي اندازه‌گيري پايايي شاخصي به نام ضريب پايايي استفاده مي شود. دامنه ضريب پايايي از صفر تا 1+ است. ضريب پايايي صفر معرف عدم پايايي و ضريب پايايي يك معرف پايايي كامل است. «پايايي كامل» واقعاً به ندرت ديده مي‌شود و در صورت مشاهده قبل از هر چيز بايد به نتايج شك كرد.

قبل از بكارگيري ابزارهاي اندازه‌گيري لازم است پژوهشگر از طريق علمي، نسبت به روا بودن ابزار اندازه‌گيري مورد نظر و پايايي آن (كه مكمل هم به حساب مي آيند) اطمينان نسبي پيدا كند.

براي محاسبه ضريب پايايي ابزار اندازه‌گيري، شيوه‌هاي مختلفي به كار برده مي‌شود. از جمله:

الف) اجراي دوباره آزمون يا روش بازآزمايي(Test – Retest)

ب) روش موازي يا روش آزمونهاي همتا(Equivalence)

ج) روش تصنيف يا دونيمه كردن آزمون(Split – half)

د) روش كودر _ ريچاردسون(Kuder – Richardson)

ه) روش آلفاي كرونباخ(Cronbach Alpha)

نرم افزار spss يكي از نرم افزارهاي متداول براي تعيين پايايي با يكي از روش‌هاي فوق (و معمولا روش آلفاي كرونباخ) مي‌باشد.